سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

16

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

و بسا اين قيد حيثيّت را ترك مينمايد و اعتقادشان بر شهرت آن و انسباق قيد مزبور به ذهن مىباشد . شرح فارسى توضيح خلاصه آنچه مصنّف و شارح در اينمقام بيان داشته‌اند سه مطلب مىباشد . 1 - تعريف دلالت . 2 - اقسام دلالت . 3 - اشكال و انتقاد به تعريف دلالات . تعريف دلالت دلالت عبارتست از اينكه امرى يا شيئى بطورى بوده كه از علم به آن علم به چيز ديگرى حاصل شود مانند دود كه علم و اطلاع به آن علم بوجود آتش حاصل مىشود يا مانند لفظ [ زيد ] كه وقتى اطلاق شود و به گوش سامع برسد از استماع آن منتقل به شخص معيّن در خارج مىشود لذا در اين دو مثال دود و لفظ [ زيد ] را دال و آتش را مدلول و انتقال از دال به مدلول را دلالت خوانند . اقسام دلالت دلالت بتقسيم اوّلى بر سه قسم است : 1 - دلالت وضعيّه . 2 - دلالت عقليّه . 3 - دلالت طبعيّه . و هركدام از اين سه نيز بر دو قسمند : لفظيّه و غير لفظيّه . بنابراين اقسام دلالات شش‌تا بوده به اين شرح :